Rechtmatigheid onder druk – de verantwoordingsgrens gaat naar 2%
Vanaf verslagjaar 2025 gelden de nieuwe BBV/BADO-regels. De maximale verantwoordingsgrens daalt van 3% naar 2%. Wat betekent dat concreet voor jouw VIC-aanpak?
Wat er verandert
De commissie BBV heeft de spelregels aangescherpt. Per verslagjaar 2025 daalt de maximale verantwoordingsgrens voor fouten in de rechtmatigheidsverantwoording van 3% naar 2% van de totale lasten. Voor veel gemeenten betekent dit dat de ruimte voor onzekerheden aanzienlijk kleiner wordt.
Concreet: waar een gemeente met 200 miljoen euro aan lasten voorheen tot 6 miljoen euro aan fouten mocht rapporteren, wordt dat nu 4 miljoen. En voor de goedkeuringstolerantie van de accountant geldt een vergelijkbare verscherping. De lat gaat omhoog.
Waarom dit VIC direct raakt
VIC levert een substantieel deel van de onderbouwing voor de rechtmatigheidsverantwoording. Als de foutmarge kleiner wordt, stijgen de eisen aan de kwaliteit van controles, de onderbouwing van steekproeven en de navolgbaarheid van bevindingen.
De accountant zal scherper kijken naar de opzet en werking van VIC. Niet alleen: “zijn de controles uitgevoerd?”, maar ook: “zijn de risicokeuzes verdedigbaar?”, “is de steekproef reproduceerbaar?” en “is de keten van risico tot maatregel navolgbaar?”
Rechtmatigheid is van het college
Dit punt wordt te vaak voorbijgelopen. Sinds 2023 legt het college zelf verantwoording af over rechtmatigheid. Dat is geen administratieve formaliteit. Het betekent dat bestuurders persoonlijk moeten kunnen uitleggen hoe de organisatie haar interne beheersing heeft ingericht, wat er is gecontroleerd en wat daaruit is gekomen.
Het VIC-dossier is daarmee niet langer alleen een document voor de accountant. Het is de bestuurlijke onderbouwing van een verklaring die het college afgeeft. De kwaliteit van dat dossier bepaalt mede het bestuurlijke comfort. Of het bestuurlijke ongemak.
Het VIC-dossier is niet langer alleen een document voor de accountant. Het is de bestuurlijke onderbouwing van een verklaring die het college afgeeft.
De praktische gevolgen
Voor de concerncontroller: je moet met meer zekerheid kunnen instaan voor de kwaliteit van het VIC-dossier. Verrassingen richting de accountant worden kostbaarder. De vertaling van VIC-bevindingen naar de paragraaf bedrijfsvoering vraagt meer precisie.
Voor de VIC-coördinator: de druk op navolgbaarheid neemt toe. Keuzes die voorheen impliciet bleven – waarom deze steekproefgrootte, waarom deze scope – moeten expliciet en herleidbaar zijn.
Voor het college: de rechtmatigheidsverantwoording is jullie verantwoording. De kwaliteit van het VIC-proces bepaalt mede of je als bestuur kunt aantonen dat je in control bent.
Wat je nu kunt doen
Wacht niet tot verslagjaar 2025 is afgerond en de accountant constateert dat de onderbouwing onvoldoende is. Breng nu in kaart: hoe navolgbaar zijn onze risicokeuzes? Hoe reproduceerbaar zijn onze steekproeven? Hoe stevig is de keten van risico tot verantwoording?
De verantwoordingsgrens daalt. De vraag is niet óf dit je raakt, maar wanneer.
De verantwoordingsgrens daalt. De vraag is niet óf dit je raakt, maar wanneer.
Gerelateerd
Van VIC-rapportage naar paragraaf bedrijfsvoering: één verhaal
Dit is het centrale visiestuk van MonoConnect. Het raakt exact de kern van connected werken: één datalaag, twee lezers, geen reconstructie.
Lees artikelDe toekomst van VIC in de publieke sector
Positioneerstuk: VIC verschuift van afvinken naar risicogestuurd werken. Wat betekent dat voor je organisatie?
Lees artikelDe grootste zwakte van VIC zit niet in het toetsen, maar in de opvolging
Dit artikel gaat over het meest onderschatte deel van het VIC-proces: wat er na de bevinding gebeurt. Niet het toetsen, maar het opvolgen bepaalt of VIC daadwerkelijk bijdraagt aan beheersing.
Lees artikel